Grijze wereld?
Ik zag laatst iets op Instagram dat me aan het denken zette (jammer genoeg vind ik het niet meer terug). Iemand schreef dat het soms lijkt alsof je eigen wereld zoveel grijzer is dan die van andere mensen, dat hun leven voller, kleurrijker, zonniger lijkt. En dat dat eigenlijk niet komt doordat hun wereld ook echt mooier is uiteraard, maar omdat er een filter overheen ligt. Letterlijk. En ja, logisch.
Dat zette wel iets in gang bij mij. Ik gebruikte altijd een filter over mijn foto’s omdat ik ze op die manier vaak mooier vond, de belichting beter, de kleuren wat aantrekkelijker. Dus ik herken het gevoel en dat kleine stemmetje dat zegt dat mijn leven, mijn dagen, mijn omgeving… wat flets zijn. Niet per se lelijk, maar gewoon minder bruisend of zo, minder Instagramwaardig. Ik betrap mezelf erop dat ik soms denk dat het licht in mijn keuken te geel en te warm is, want ja, het is nu al om 17 u donker, of dat het speeltuintje of het bos in de buurt wat doffer ogen. Het is niet dat ik constant denk dat ik iets mis, maar ergens in mijn hoofd nestelt zich het idee dat het bij anderen wel allemaal mooier is.
Dat is natuurlijk niet nieuw. We wéten allemaal dat sociale media een vertekend beeld geven. Maar je hebt weten en weten, eh. Je kunt rationeel begrijpen dat iemand zijn foto’s bijwerkt, dat het contrast wat hoger staat, dat de kleuren verzadigd zijn of een velleke (al dan niet bewust) wat gladder is gemaakt. En toch voel je dat verschil, onbewust. Je hersenen registreren dat beeld als “echt”. En als je daar elke dag tientallen versies van ziet, dan verschuift langzaam je eigen referentiepunt.
Er is zoiets wat psychologen sociale vergelijking noemen en waarbij het er op neerkomt dat ons brein constant bezig is met onszelf tegenover anderen te plaatsen om te begrijpen hoe we het doen en of we “goed bezig” zijn, of erbij horen. Dat is ook niets nieuws en het gaat ook niet alleen maar om vergelijken door sociale media, maar ook op basis van status bijvoorbeeld.
Als jouw visuele omgeving constant gevuld is met perfect belichte, kleurrijke momenten, dan lijkt de realiteit daar snel wat vlak naast. En dat kan dan wel zijn weerbots hebben op je stemming. Als je al niet zo goed in je vel zit en je ziet dan al die hoogverzadigde, vrolijke foto’s, lijkt het misschien alsof je alleen maar meer reden hebt om niet goed in je vel te zitten.
Ik merk dat vooral in de kleinste dingen. Toen ik bijvoorbeeld een foto maakte van de vulkaan die ik beklom op vakantie en dat het er op beeld toch niet zo indrukwekkend en zelfs wat saai uit zag. Terwijl ik er op dat moment zélf stond, met de sterke wind in mijn haar en oren, niemand rond mij, de rode ondergrond die knerpte onder mijn wandelschoenen. Alles wat dat moment écht maakte, verdween zodra het door die lens ging. En dan denk ik dat het toch jammer is dat het niet goed overkomt, terwijl het moment zelf perfect was. En dat is eigenlijk toch wat van de pot gerukt: het idee dat een moment het pas “waard” is om te bewaren als het er op foto ook echt goed uitziet. Alsof de werkelijkheid zichzelf moet bewijzen tegenover de digitale versie ervan. En dat stelt meteen ook de vraag waarom ik foto’s maak. Voor mezelf? Of voor iemand anders om te zien?
Dus ik heb besloten om geen filters meer te gebruiken. Niet als groot statement of zo, maar gewoon omdat ik het beu ben om mijn wereld voortdurend te vergelijken met een gefilterde versie van de werkelijkheid. Ik wil mijn foto’s delen zoals ze zijn, met het waterige winterlicht, de schaduw van mijn hand op tafel, het gele synthetische licht omdat het alweer te donker is om nog in daglicht een foto van mijn eten te maken. Misschien lijken mijn foto’s daardoor minder “mooi”, wat minder esthetisch. Maar ik wil mezelf opnieuw leren zien in de kleuren die er werkelijk zijn. Want dat is iets wat filters me langzaam hebben afgeleerd: tevreden zijn met gewoon.
Het grappige is: sinds ik die beslissing heb genomen, kijk ik anders naar de wereld om mij heen, met verse ogen. Alsof het allemaal al goed is in plaats van dat ik een manier bedenk om het nog beter te maken. Het voelt wat trager, eerlijker, menselijker. En dat is precies wat ik nodig had. Er is iets mentaal bevrijdends aan stoppen met filters. Alsof ik mezelf toestemming geef om niet altijd de beste of mooiste versie te tonen. Alsof ik erken dat mijn leven er soms wat dof uitziet, maar dat dat niet betekent dat het minder waardevol is. En het helpt dan ook om wat zachter te kijken naar de levens van anderen en te onthouden dat achter elke perfect belichte foto ook gewoon iemand zit met een knot op haar hoofd en een te lange froefroe op een dag waarop de foto er dan wel mooi uitziet, maar de rest vrij kak was.
Ik zeg niet dat filters slecht zijn trouwens, ik heb ze zelf altijd heel graag gebruikt en het is ook gewoon creatief en mooi (ik bedoel dan voor de duidelijkheid niet per se de filters waarmee het lijkt alsof je een chirurgische ingreep onderging). Maar voor mij werden ze ongemerkt een lens waardoor ik mijn eigen wereld begon te onderschatten. En ik wil dat niet meer. Ik wil mijn wereld zien zoals die echt is. En ja, dat is soms wat flets, maar soms ook net vol kleur.
Dus vanaf nu: geen filters meer. Geen verzadiging omhoog, geen contrast dat de lucht zo mooi blauw maakt. Alleen het licht dat er is, en de kleuren die ik zie. Dat is denk ik ook gewoon wat ik nodig heb om weer te beseffen dat mijn wereld nooit echt grijzig of saai was. Ik keek er gewoon met de verkeerde lens naar.
⟡˙⋆
Heb je geen zin om een comment achter te laten, maar wil je wel je waardering tonen?
Klik op het hartje hieronder!
(Beetje laat, maar hoera, ik heb je hier ook weer gevonden!)
Mooi hoe je besluit je kijk op de wereld weer in positieve zin veranderde. Ik zat hierover te denken en ik bedacht dat ik eigenlijk heel weinig aanpas aan foto’s. “Vroeger” met blogfoto’s bij recepten of boekrecensies was ik er wel meer mee bezig, maar let’s face it: daar heb ik nu allemaal toch geen tijd of energie meer voor, haha.
Moi dat je hier bewust bij stil staat. Ik gebruik zelf weinig filters voor foto’s… Soms bewerk ik ze wel, maar minimaal en meer voor op mijn blog te tonen… Sowieso deel ik minder en minder foto’s online – juist om er erg bewust mee om te gaan. Ook met de privacy van Noa en dergelijke… Hierdoor maakt het dat ik al met andere ogen naar foto’s en hoe ik ze deel kijk. Nogmaals, mooie post! Eyeopener.
PS: Wat zie je header er vrolijk uit <3 #pink
Mooie blogpost.
Ik gebruik nooit filters, maar ik bewerk mijn foto’s.
Nuancering: mijn telefoonfoto’s bewerk ik standaard niet (behalve een horizon rechttrekken of het formaat veranderen), maar de telefoon bewerkt zelf al je foto’s.
Mijn camera-foto’s bewerk ik uiteraard wel. Waarom uiteraard? Omdat die sowieso fletser zijn dan de realiteit, RAW-bestanden zijn bedoeld om te bewerken. Mijn camera-foto’s zijn over het algemeen geen foto’s van het dagelijks leven, behalve eens een feestje of zo. Ik ben daarbij ook verschrikkelijk slecht in het fotograferen van mensen met mijn camera 😀
Ik probeer van mijn instagram-feed iets te maken met veel natuurfoto’s, weinig andere dingen. Hoewel daarbij soms ook enige jaloezie optreedt dat anderen op fantastische locaties zitten. Maar dat is wat het is, ik ga nooit naar IJsland of de Faroer eilanden of zo gaan.
Sorry, totaal oninteressante mening, haha.
Je bent goed zoals je bent Irene, zonder filter.
Wat een mooie post!
Je stukje zette me aan het denken. Ik snap je redenatie en ook die van Luus. Denk dat een foto altijd iemands blik op de wereld is, ook zonder filter. Als fotograaf kies je het moment, het kader, je standpunt. Wat dat betreft is het nooit een objectieve weergave van de werkelijkheid. Of eigenlijk, ‘de’ werkelijkheid bestaat niet eens.
Of ik een filter gebruik, ligt voor mij aan verschillende dingen. Soms licht ik iets op omdat de camera dingen donkerder en doffer registreert dan ik ze zie. En voor mijn blog bewerk ik minder dan voor Instagram omdat het doel van de foto’s anders is. Op mijn blog ondersteunen de beelden een verhaal, op Instagram plaats ik foto’s als op zichzelf staande esthetische beelden. Filters gebruik ik daarbij als mijn penselen.
Bij mij ontbreekt trouwens het gevoel dat mijn leven grijzer of saaier zou zijn dan de wereld die we krijgen voorgeschoteld. Ik zie offline zo veel meer moois, daar kan geen filter aan tippen.
Heel mooi geschreven, Irene. De laatste jaren post ik amper nog foto’s op Instagram. Toen ik dat wel nog deed (vooral interieurfoto’s), bewerkte ik die wel een beetje, maar dan niet om ze mooier te maken dan de realiteit, maar net om ze de realiteit zo goed mogelijk te laten benaderen. Ik heb geen professioneel materiaal noch opleiding in fotografie, dus in mijn foto’s leek bv. echt wit soms gebroken wit. Dus dan vijlde ik ze wat bij zodat ze zo veel mogelijk op de realiteit leken. Maar dat doe ik niet met foto’s voor persoonlijk gebruik en zeker niet met personen op foto’s. Foto’s waar ik (of iemand anders, maar meestal ben ik het 🤪) mijn ogen toe heb of echt raar kijk delete ik en de rest is wat het is, met mijn rimpeltjes of vermoeide blik of wat dat ook, ik hou niet van foto’s met bewerkte, glad gestreken gezichten, die zijn zo onecht en niet mijn werkelijkheid.
Ik ben vaak gewoon te lui om filters te gebruiken 🙂 Maar wat ik wel heb: ik neem geen foto’s meer van leuke momenten als er op de achtergrond van dat leuk moment een wasrek of een bord met etensresten staat ofzo. Alsof elk leuk moment altijd perfect esthetisch moet zijn, zonde eigenlijk.
En als we het dan toch over quotes hebben: ik las jaren geleden ook iets over de etalage – want dat zijn Insta & co toch wel een beetje – van een ander niet vergelijken met je eigen berghok/realiteit. Dat is een strijd die je sowieso verliest.
Mijn foto’s bewerk ik ook altijd om ze er net wat beter uit te zien. Ik vind het wel een mooi idee om dat niet meer te doen.
Instagram ben ik al een tijdje aan het ontwijken, en dat lukt eigenlijk wel goed. Ik ben nu wel ingelogd op het account van de atletiekvereniging, soms kijk ik of er wat berichten binnen zijn gekomen. Ik stop met mijn vrijwilligerswerk daar per 1 januari. Dan gooi ik insta ook van mijn telefoon.
Er is inderdaad iets mentaal bevrijdends aan stoppen met filters. Nog meer bevrijdend is het stoppen met Instagram. Ik doe het al 2 jaar en heb niet het gevoel dat ik iets mis. Zo’n verademing!
Ik hoop dat ik daar ook ooit geraak, Sanne!
Ik heb eigenlijk nog nooit filters op foto’s gebruikt om ze nadien te delen, niet op Instagram en ook niet op de blog, elke foto daar is onbewerkt, hooguit wat bijgeknipt (als ik zin heb). Ik heb me altijd zo wat verzet denk ik tegen het idee om de zaken mooier voor te stellen dan ze zijn. Misschien omdat ik merk dat ik daar op slechte dagen heel gevoelig ben. Waarmee ik niet wil zeggen dat ik tegen filters ben: ik snap het heel goed dat mensen blij worden van hun foto’s nog mooier/sfeervoller te maken, maar zoals je zegt zorgt dat ook voor een bepaald beeld als je door social media feeds scrollt.
Herkenbaar! Ik gebruik ook filters op sociale media, vooral om meer verzadiging aan te brengen. Ik was vroeger ook soms gefrustreerd omdat ik de realiteit niet op foto kon vatten. Dan stond ik daar bovenop een berg in IJsland bijna te bleiten omdat het zo mooi was en op foto lijkt het met moeite een heuveltje te zijn. Maar goed, gelukkig zitten die herinneringen ook in mijn hoofd geprent!
Ik heb natuurlijk een fotografie achtergrond, dus ik zie het meestal wel. Een foto bewerken is niks mis mee, mits het subtiel is en het niet onnatuurlijk oogt. Al ligt het natuurlijk ook aan je doel van de foto, als je een creatief beeld maakt, kun je daarmee natuurlijk wel met kleur en bewerkingen spelen. Maar dat is wel weer iets anders dan wat jij hier bedoelt. Ik gebruik op mijn privé en blog instagram ook geen filters meer. Eigenlijk al heel lang niet meer. Ook omdat ik het zat was om dingen mooier te maken dan ze zijn. Het is niet erg om echt te zijn 🙂
Snap ik helemaal! Ik snap je keuze wel om geen filters te gebruiken. Iedereen zou foto’s ook zo moeten bewerken of juist niet, zoals het bij zichzelf en zijn leven past. Ik denk dat dat voor iedereen verschillend is. Wat wil je met je foto’s bereiken, uitstralen, waar voel je je het prettigst bij en welke kleuren voelen als ’thuis’.
Ik heb dan misschien juist het omgekeerde… dat mijn foto’s het kleurrijke leven juist niet goed weergeven :’ ) Voor mezelf vind ik (sommige) filters net wel de echtheid nabootsen. Want met een ‘gewone’ foto bijvoorbeeld, zijn de kleuren juist niet zoals ik ze met mijn ogen echt zie. De foto is altijd veel fletser dan de realiteit (maar misschien ben ik daar de enige in?). Ik wil mijn foto’s zoveel mogelijk krijgen zoals mijn ogen het echte leven ook waarnemen. Mijn ogen hebben blijkbaar veel intensere kleuren dan mijn camera kan vastleggen. Ik krijg het op foto’s nooit zo mooi als dat ik het om me heen zie. Daarom gebruik ik een minimale filter die de kleuren zo maakt zoal ik ze waarneem. Moet ik wel bij zeggen, ik ben ook niet van de heftigere gefilterde foto’s en al helemaal niet van oneffenheden wegwerken of ‘mooier’ maken (voor dagelijks gebruik). Dat geeft voor mij de echte wereld niet weer. En dat is mijn doel met foto’s maken wel.
Oeps, iets te snel op versturen gedrukt :’ )
Overigens denk ik dat het dan misschien niet eens per se (alleen) over de foto filters ging, maar vooral over wat al die over bewerkte foto’s die je tegenkomt, met jou doen? Goed dat je het besef hebt gehad, dat dat niet jouw ding is.
Dan helpt het ook nog niet mee dat we (helaas) ook steeds meer van dat soort foto’s voorgeschoteld krijgen. En tegenwoordig ook zelfs foto’s gemaakt door AI, waardoor je straks helemaal niet meer weet of het echt is of niet.
Goed dat je het voor jezelf kunt oplossen door geen filters meer te gebruiken! : )
Wat een mooie blog! Ik herken wel wat je zegt over dat je dan een mooi moment hebt en dat het op de foto niet zo mooi/goed overkomt. Maar waarom vinden we dat inderdaad zo erg?
Ik vind je foto bij deze blog alvast prachtig!